Liên hệ 
Đăng ký khám Cơn thiếu máu não thoáng qua (Transient ischemic attack – TIA), hay còn gọi là cơn tai biến mạch máu não thoáng qua, là tình trạng rối loạn thần kinh tạm thời do thiếu máu cục bộ ở não, tủy sống hoặc võng mạc.
Các triệu chứng của TIA khá giống với một cơn đột quỵ thực sự, nhưng chưa gây ra tổn thương phá hủy não. Chính vì vậy, nhiều người chủ quan, nghĩ rằng tình trạng này “nhẹ nhàng” và sẽ tự hết. Trên thực tế, TIA là hồi chuông cảnh báo sớm đột quỵ – biến chứng nguy hiểm có thể để lại di chứng nặng nề hoặc tử vong.
Theo Hiệp hội Đột quỵ Thế giới, khoảng 1/3 bệnh nhân đột quỵ từng trải qua TIA trước đó, và có tới 12% tử vong chỉ trong vòng 1 năm. Điều này cho thấy, việc nhận biết sớm và xử trí kịp thời cơn thiếu máu não thoáng qua là vô cùng quan trọng.
Nguy cơ đột quỵ sau khi bị cơn thiếu máu não thoáng qua
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, người từng bị TIA có nguy cơ tái phát đột quỵ cao gấp nhiều lần so với người bình thường. Các con số thống kê đáng lo ngại gồm:
- 11% bệnh nhân sẽ bị đột quỵ trong 7 ngày sau TIA
- 9 – 17% sẽ bị đột quỵ trong vòng 90 ngày
- 24 – 29% sẽ bị đột quỵ trong 5 năm tiếp theo
Điều này có nghĩa, TIA chính là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ sắp xảy ra, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc từng bị đột quỵ trước đó.
Triệu chứng cơn thiếu máu não thoáng qua
Triệu chứng của TIA thường xuất hiện đột ngột và chỉ kéo dài trong vài phút. Phần lớn các dấu hiệu biến mất trong vòng 1 giờ đồng hồ, hiếm trường hợp kéo dài đến 24 giờ.
Các biểu hiện đặc trưng bao gồm:
- Tê yếu đột ngột ở mặt, tay, chân (thường một bên cơ thể)
- Nói khó, nói ngọng, không hiểu lời người khác hoặc mất khả năng phối hợp vận động
- Mờ hoặc mất thị lực thoáng qua ở một hoặc cả hai mắt
- Chóng mặt, đau đầu dữ dội, mất thăng bằng
Một cách dễ ghi nhớ triệu chứng TIA/đột quỵ là quy tắc BEFAST, được khuyến cáo bởi Hiệp hội Tim mạch Mỹ:
- B – Balance (Mất thăng bằng)
- E – Eyes (Mờ mắt, mất thị lực đột ngột)
- F – Face (Khuôn mặt xệ, méo miệng)
- A – Arms (Yếu, tê tay chân một bên)
- S – Speech (Nói ngọng, khó nói)
- T – Time (Thời gian cấp cứu ngay lập tức)
Lưu ý quan trọng: Nếu bạn hoặc người thân xuất hiện bất kỳ triệu chứng nghi ngờ TIA, hãy đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh sọ não để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Chẩn đoán cơn thiếu máu não thoáng qua
Để xác định chính xác TIA và loại trừ các bệnh lý thần kinh khác, bác sĩ sẽ chỉ định:
- Chụp MRI não hoặc CT sọ não: phát hiện tổn thương nhỏ, sớm ở não
- Siêu âm Doppler động mạch cảnh: kiểm tra lưu lượng máu não, phát hiện tắc nghẽn
- Chụp mạch máu DSA: đánh giá trực tiếp tình trạng mạch máu não
- Xét nghiệm máu: đường huyết, mỡ máu, công thức máu
- Điện tim (ECG): phát hiện rối loạn nhịp tim, nguyên nhân gây tắc nghẽn mạch
Chẩn đoán sớm giúp ngăn ngừa đột quỵ tái phát, giảm thiểu nguy cơ biến chứng nặng.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây cơn thiếu máu thoáng qua
TIA thường xảy ra khi một cục máu đông tạm thời làm tắc nghẽn dòng máu lên não, sau đó tự tan hoặc di chuyển đi nơi khác. Các yếu tố nguy cơ phổ biến gồm:
- Tăng huyết áp
- Xơ vữa động mạch
- Rối loạn mỡ máu (cholesterol cao)
- Đái tháo đường
- Bệnh tim mạch (nhồi máu cơ tim, rung nhĩ)
- Hút thuốc lá, uống rượu bia
- Lối sống ít vận động, béo phì
Hiểu rõ nguyên nhân giúp mỗi người chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát bệnh nền để giảm thiểu nguy cơ TIA và đột quỵ.
Phòng ngừa cơn thiếu máu não thoáng qua & đột quỵ
Dù TIA có thể chỉ kéo dài vài phút, nhưng hệ quả nếu không điều trị thì không hề “thoáng qua”. Để phòng ngừa, bạn nên:
– Kiểm soát bệnh lý nền:
- Duy trì huyết áp dưới 140/90 mmHg;
- Quản lý đường huyết ổn định (HbA1c < 7%);
- Kiểm soát cholesterol máu trong giới hạn an toàn;
– Thay đổi lối sống:
- Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia;
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, cá, ngũ cốc nguyên hạt;
- Giảm muối, đường, chất béo bão hòa;
- Tập thể dục 150 phút/tuần, duy trì cân nặng hợp lý;
– Tuân thủ điều trị:
- Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ;
- Tái khám định kỳ, đặc biệt với người có tiền sử tim mạch, đột quỵ;
Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) không chỉ là một rối loạn thần kinh tạm thời mà còn là dấu hiệu cảnh báo sớm đột quỵ. Nhận biết sớm triệu chứng, kiểm soát yếu tố nguy cơ và thăm khám kịp thời là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe. Đừng để “thoáng qua” biến thành “mãi mãi”. Chủ động kiểm tra sức khỏe ngay hôm nay để bảo vệ não bộ – trái tim – cuộc sống của bạn và người thân.
Khám và điều trị cơn thiếu máu não thoáng qua tại Bệnh viện Lạc Việt
Bệnh viện Lạc Việt đã và đang trở thành địa chỉ tin cậy trong khám – chẩn đoán – điều trị các bệnh lý thần kinh, tim mạch và đột quỵ. Bệnh viện sở hữu:
- Hệ thống máy chụp Cộng hưởng từ 3.0 Tesla, Cắt lớp vi tính 128 lát cắt, máy chụp mạch DSA, siêu âm Doppler tim,… giúp phát hiện sớm tổn thương mạch máu não.
- Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa thần kinh – mạch máu giàu kinh nghiệm, luôn sẵn sàng xử trí cấp cứu cho bệnh nhân TIA hoặc đột quỵ.
- Quy trình cấp cứu – điều trị khép kín, phối hợp đa chuyên khoa để đảm bảo bệnh nhân được can thiệp nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Với hệ thống trang thiết bị hiện đại, chuyên môn vững vàng, Bệnh viện Lạc Việt đã giúp nhiều bệnh nhân được chẩn đoán kịp thời TIA, từ đó ngăn chặn nguy cơ đột quỵ tái phát, giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nếu có dấu hiệu nghi ngờ cơn thiếu máu não thoáng qua, hãy đến ngay Bệnh viện Lạc Việt để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
——————————————–
