Ung thư đại tràng: Nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp điều trị hiệu quả

Ung thư đại tràng là gì?

Ung thư đại tràng là một trong những loại ung thư tiêu hóa phổ biến nhất, khởi phát từ các tế bào lót bên trong đại tràng (ruột già). Đa số các trường hợp Ung thư đại tràng bắt đầu từ những khối u nhỏ không phải ác tính gọi là polyp đại tràng. Theo thời gian, một số polyp này có thể biến đổi trở thành ác tính.

Tại Bệnh viện Lạc Việt, chúng tôi chú trọng việc cung cấp kiến thức chuẩn xác để người dân hiểu rằng Ung thư đại tràng hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Việc nhận diện các dấu hiệu bất thường và chủ động tầm soát chính là chìa khóa vàng để ngăn chặn Ung thư đại tràng tiến triển và bảo vệ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

1. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Để phòng tránh Ung thư đại tràng, việc nắm rõ các tác nhân gây bệnh là bước đầu tiên quan trọng.

• Lối sống và chế độ ăn uống: Tiêu thụ nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và thiếu hụt chất xơ làm tăng đáng kể nguy cơ mắc Ung thư đại tràng. Béo phì, ít vận động và lạm dụng rượu bia cũng là những tác nhân chính.

• Yếu tố di truyền: Khoảng 5-10% các ca mắc Ung thư đại tràng liên quan đến hội chứng di truyền như hội chứng Lynch hoặc bệnh đa polyp tuyến gia đình (FAP).

• Bệnh lý nền: Những người bị viêm đại tràng mãn tính hoặc bệnh Crohn có nguy cơ tiến triển thành Ung thư đại tràng cao hơn người bình thường.

 

2. Phân loại Ung thư đại tràng

Việc xác định chính xác loại tế bào Ung thư đại tràng đóng vai trò then chốt trong việc tiên lượng mức độ ác tính và lựa chọn thuốc điều trị phù hợp.

• Ung thư biểu mô tuyến (Adenocarcinoma): Chiếm khoảng 95% các trường hợp Ung thư đại tràng.

  • Thể nhầy: Tế bào Ung thư đại tràng tiết ra lượng lớn chất nhầy, có xu hướng lan rộng nhanh và khó điều trị hơn.

  • Thể tế bào nhẫn: Một dạng Ung thư đại tràng cực kỳ ác tính, tế bào xâm lấn sâu vào thành ruột ngay từ giai đoạn sớm.

• U nội tiết thần kinh: Khởi phát từ các tế bào sản xuất hormone, đây là thể Ung thư đại tràng cần theo dõi đặc biệt.

• U lympho (Lymphoma): Ung thư hệ miễn dịch khởi phát tại các mô bạch huyết trong thành đại tràng.

• U mô đệm đường tiêu hóa (GIST): Dạng Ung thư đại tràng xuất phát từ các tế bào liên kết trong thành ruột thay vì lớp niêm mạc bề mặt.

 

3. Triệu chứng nhận biết theo từng giai đoạn

Dấu hiệu của Ung thư đại tràng thường diễn biến phức tạp và có sự khác biệt tùy thuộc vào vị trí của khối u (đại tràng phải hay đại tràng trái).

3.1. Thay đổi thói quen đại tiện và đặc điểm khuôn phân

• Rối loạn tiêu hóa kéo dài: Đây thường là tín hiệu đầu tiên của Ung thư đại tràng. Người bệnh có thể gặp tình trạng táo bón xen kẽ tiêu chảy kéo dài trên 2 tuần hoặc cảm giác mót rặn, đi ngoài không hết diễn ra liên tục.

• Thay đổi hình thái phân: Khi khối u phát triển lớn, nó làm hẹp lòng ruột khiến phân bị ép lại, thường có hình dạng nhỏ dẹt, thanh mảnh như sợi bún hoặc lá lúa.

• Đại tiện ra máu: Đây là biểu hiện điển hình của Ung thư đại tràng. Máu có thể đỏ tươi hoặc đỏ sẫm lẫn nhầy bám theo phân. Ở các khối u nằm cao, máu thường hòa lẫn làm phân có màu đen sẫm như nhựa đường.

3.2. Triệu chứng toàn thân và đau bụng

• Cơn đau bụng không điển hình: Xuất hiện đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc đau quặn từng cơn kèm theo chướng bụng. Nếu khối u gây tắc ruột, người bệnh sẽ thấy đau dữ dội, bí trung đại tiện.

• Thiếu máu và suy kiệt: Tình trạng mất máu rỉ rả từ bề mặt khối u khiến cơ thể thiếu hụt hồng cầu, dẫn đến xanh xao, hoa mắt thường xuyên.

• Sụt cân nhanh: Tế bào Ung thư đại tràng tiêu thụ năng lượng lớn, khiến người bệnh sụt cân nghiêm trọng (>5kg trong thời gian ngắn) mà không rõ lý do.

 

4. Các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu

Bệnh viện Lạc Việt ứng dụng quy trình đa mô thức để chẩn đoán chính xác mức độ xâm lấn của Ung thư đại tràng.

4.1. Sàng lọc ban đầu qua xét nghiệm

• Xét nghiệm máu ẩn trong phân (FIT): Phương pháp không xâm lấn giúp tìm kiếm dấu vết máu siêu vi, gợi ý sự hiện diện của Ung thư đại tràng hoặc polyp.

• Chất chỉ điểm ung thư (CEA): Xét nghiệm nồng độ protein trong máu. CEA có giá trị lớn trong việc theo dõi hiệu quả điều trị và phát hiện sớm dấu hiệu tái phát Ung thư đại tràng.

4.2. Chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng

• Nội soi đại tràng toàn bộ: Được coi là tiêu chuẩn vàng. Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc, phát hiện sớm các polyp tiền Ung thư đại tràng và thực hiện cắt bỏ ngay trong lúc nội soi.

• Chụp CT Scan/MRI: Giúp đánh giá chi tiết độ xâm lấn của khối u qua thành ruột và tầm soát các hạch bạch huyết hoặc di căn sang gan, phổi.

4.3. Chẩn đoán xác định qua giải phẫu bệnh

• Sinh thiết: Bác sĩ lấy mẫu mô tại vùng nghi ngờ để quan sát dưới kính hiển vi, từ đó khẳng định chắc chắn bản chất của tế bào Ung thư đại tràng và định hướng phác đồ điều trị cá nhân hóa.

 

5. Các giai đoạn phát triển của bệnh

Xác định giai đoạn giúp bác sĩ tiên lượng và lựa chọn phương pháp can thiệp tối ưu nhất.

1. Giai đoạn 0: Tế bào ác tính mới chỉ nằm ở lớp niêm mạc trên cùng của ruột già.

2. Giai đoạn I: Khối u đã phát triển vào lớp dưới niêm mạc hoặc lớp cơ nhưng chưa lan ra ngoài thành ruột.

3. Giai đoạn II: Ung thư đại tràng đã xuyên qua thành đại tràng sang mô lân cận nhưng chưa lan đến hạch.

4. Giai đoạn III: Tế bào ác tính đã lan đến các hạch bạch huyết lân cận.

5. Giai đoạn IV: Giai đoạn nặng nhất, khi Ung thư đại tràng đã di căn sang phổi, gan hoặc phúc mạc.

 

6. Các phương pháp điều trị hiệu quả

Điều trị Ung thư đại tràng tại Lạc Việt là sự phối hợp đa mô thức nhằm loại bỏ triệt để mầm bệnh.

6.1. Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật)

Đây là phương pháp quan trọng nhất mang lại cơ hội chữa khỏi cho bệnh nhân mắc Ung thư đại tràng.

• Phẫu thuật nội soi: Kỹ thuật hiện đại giúp cắt bỏ đoạn đại tràng có khối u thông qua các vết rạch nhỏ, giúp bệnh nhân ít đau và nhanh hồi phục.

• Mổ mở truyền thống: Áp dụng khi khối u quá lớn hoặc đã gây biến chứng phức tạp như tắc ruột.

• Nạo vét hạch bạch huyết: Bước bắt buộc để loại bỏ các tế bào di căn theo hệ bạch huyết, giúp xác định chính xác giai đoạn Ung thư đại tràng.

6.2. Hóa trị và Liệu pháp nhắm trúng đích

• Hóa trị: Sử dụng thuốc tiêu diệt tế bào ác tính còn sót lại sau mổ hoặc thu nhỏ khối u trước phẫu thuật.

• Liệu pháp nhắm trúng đích: Tấn công trực diện vào các đột biến gen cụ thể (như KRAS, NRAS, BRAF), giúp điều trị hiệu quả Ung thư đại tràng giai đoạn muộn và giảm tác dụng phụ cho các tế bào khỏe mạnh.

6.3. Xạ trị và Phối hợp đa mô thức

• Xạ trị: Sử dụng tia năng lượng cao phá hủy cấu trúc DNA của tế bào bệnh, thường dùng cho ung thư trực tràng hoặc các ca xâm lấn cố định.

• Phối hợp đa mô thức: Kết hợp linh hoạt hóa trị, xạ trị và phẫu thuật để đạt hiệu quả tiêu diệt Ung thư đại tràng triệt để nhất.

 

7. Ca lâm sàng thực tế tại Bệnh viện Lạc Việt

Vừa qua, Phòng khám Nội soi Tiêu hóa – Bệnh viện hữu nghị Lạc Việt Phúc Yên đã thực hiện Nội soi NBI cho bệnh nhân nữ N.T.T, 53 tuổi ở xã Xuân Lãng, tỉnh Phú Thọ đến thăm khám trong tình trạng đau bụng.

BSCKI. Nguyễn Hoàng Hải – Phòng khám Nội soi Tiêu hóa của Bệnh viện cho biết: “ Khi nội soi đại tràng bằng công nghệ NBI, chúng tôi đã phát hiện 2 polyp đại tràng kích thước 10 – 20 mm ở giai đoạn sớm (Mức độ: NICE 2) – những tổn thương có nguy cơ tiến triển thành ung thư nếu bỏ sót. Người bệnh ngay lập tức được được can thiệp cắt hớt niêm mạc dạ dày (ESD). Đây là phương pháp điều trị, giúp người bệnh bảo tồn được toàn bộ đại tràng”.

Quá trình can thiệp bằng nội soi diễn ra nhanh chóng, chỉ từ 15 – 20 phút, với ưu điểm không đau, không chảy máu, bệnh nhân được xuất viện và hẹn tái khám ngay sau đó.

 

8. Tầm soát sớm và dự phòng

Phòng bệnh và phát hiện sớm luôn là phương án điều trị Ung thư đại tràng ít tốn kém và hiệu quả nhất. Bệnh viện Lạc Việt khuyến cáo lộ trình tầm soát cụ thể như sau:

• Độ tuổi bắt đầu: Mọi cá nhân từ 45 tuổi trở lên nên thực hiện tầm soát Ung thư đại tràng định kỳ. Với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh, thời điểm tầm soát cần thực hiện sớm hơn (khoảng 10 năm trước tuổi của người thân khi phát hiện bệnh).

• Phương pháp tối ưu: Nội soi đại tràng định kỳ mỗi 5-10 năm một lần được coi là tiêu chuẩn vàng. Phương pháp này không chỉ giúp phát hiện Ung thư đại tràng mà còn cho phép bác sĩ cắt bỏ các polyp tiền ung thư ngay lập tức, ngăn chặn mầm mống ác tính từ khi chưa hình thành.

• Dự phòng bằng lối sống: Thiết lập chế độ ăn giàu chất xơ (trên 25g/ngày), tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế tối đa các loại thịt đỏ, thực phẩm muối chua hoặc chế biến sẵn. Duy trì thói quen tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày để kích thích nhu động ruột, giảm nguy cơ hình thành Ung thư đại tràng.

 

9. Thông điệp từ chuyên gia

Các chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện Lạc Việt nhấn mạnh: “Ung thư đại tràng không phải là dấu chấm hết nếu chúng ta chủ động làm chủ sức khỏe của mình”.

Trong y học hiện đại, việc tầm soát định kỳ có giá trị bảo vệ tương đương với một loại “vaccine” ngăn ngừa Ung thư đại tràng hiệu quả nhất. Thay vì lo lắng về những cơn đau, hãy trao cho mình cơ hội được bảo vệ bằng các xét nghiệm sàng lọc khoa học. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn với hệ thống máy nội soi hiện đại và đội ngũ chuyên gia tận tâm, giúp hành trình đối phó với Ung thư đại tràng trở nên nhẹ nhàng và an tâm nhất.

Đừng chờ đến khi cơ thể lên tiếng, bởi khi đó cơ hội bảo tồn chức năng tiêu hóa của Ung thư đại tràng đã giảm đi đáng kể. Hãy hành động ngay hôm nay vì một cuộc sống không nỗi lo ung thư.

---